DAX-ის გზამკვლევი დამწყებთათვის: 10 ფუნქცია, რომელიც ნამდვილად გჭირდებათ
- გიორგი კალანდაძე
- Nov 24, 2025
- 2 min read

თუ Power BI-ს სწავლა ახლახან დაიწყეთ, ალბათ უკვე შეამჩნევდით, რომ მხოლოდ "Drag and Drop" (ვიზუალების გადმოთრევა) ყოველთვის საკმარისი არ არის. ზუსტად აქ შემოდის DAX (Data Analysis Expressions).
ბევრ დამწყებს DAX-ის ეშინია, რადგან ის რთულ პროგრამირებას ჰგავს. სინამდვილეში, თქვენ არ გჭირდებათ ყველა ფუნქციის ცოდნა. პრაქტიკაში, ანალიტიკოსები დროის 80%-ს მხოლოდ რამდენიმე ძირითად ფორმულას უთმობენ.
დღეს განვიხილავთ 10 ყველაზე მნიშვნელოვან DAX ფორმულას, რომლებიც თქვენს რეპორტებს ახალ სიმაღლეზე აიყვანს.
1. CALCULATE (ყველაზე მთავარი ფუნქცია)
ეს არის DAX-ის "შვეიცარიული დანა". CALCULATE საშუალებას გაძლევთ შეცვალოთ ფილტრის კონტექსტი. მარტივად რომ ვთქვათ, შეგიძლიათ უთხრათ Power BI-ს: "დათვალე გაყიდვები, მაგრამ მხოლოდ ლურჯი ფერის პროდუქტებისთვის".
Blue Product Sales = CALCULATE(SUM(Sales[Amount]), Product[Color] = "Blue")
2. DIVIDE (უსაფრთხო გაყოფა)
რატომ არ უნდა გამოვიყენოთ ჩვეულებრივი გაყოფის ნიშანი (/)? იმიტომ, რომ თუ მნიშვნელი ნოლია, რეპორტი ერორს ამოაგდებს. DIVIDE ამას ავტომატურად აგვარებს და შეცდომის მაგივრად ცარიელ უჯრას (Blank) აბრუნებს.
Profit Margin = DIVIDE([Total Profit], [Total Sales], 0)
3. RELATED (მონაცემების წამოღება სხვა ცხრილიდან)
თუ Excel-ის VLOOKUP გიყვართ, ეს ფუნქცია თქვენთვისაა. ის საშუალებას გაძლევთ გამოიყენოთ სხვა ცხრილის მონაცემი, თუ მათ შორის კავშირი (Relationship) არსებობს.
City Name = RELATED(Geography[City])
4. FILTER (ცხრილის გაფილტვრა)
ეს ფუნქცია ძირითადად CALCULATE-თან ერთად გამოიყენება უფრო რთული ლოგიკისთვის. მაგალითად, თუ გინდათ დათვალოთ გაყიდვები, სადაც ერთეულის ფასი 500 ლარზე მეტია.
High Ticket Sales = CALCULATE([Total Sales], FILTER(Sales, Sales[Price] > 500))
5. DISTINCTCOUNT (უნიკალური მნიშვნელობების დათვლა)
იდეალურია იმის გასაგებად, თუ რამდენი უნიკალური მომხმარებელი გყავდათ კონკრეტულ პერიოდში.
Unique Customers = DISTINCTCOUNT(Sales[CustomerID])
6. IF (პირობითი ლოგიკა)
Excel-ის ანალოგი. გამოიყენება მონაცემების დასაჯგუფებლად. მაგალითად, თუ გაყიდვა 100-ზე მეტია, დავარქვათ "High", თუ ნაკლებია - "Low".
Sales Category = IF([Total Sales] > 100, "High", "Low")
7. TOTALYTD (წლიური ჯამი დღემდე)
Year-to-Date (YTD) კალკულაცია ბიზნესში ძალიან ხშირია. ეს ფუნქცია ავტომატურად ითვლის ჯამს წლის დასაწყისიდან არჩეულ თარიღამდე.
Sales YTD = TOTALYTD([Total Sales], 'Date'[Date])
8. SAMEPERIODLASTYEAR (შედარება წინა წელთან)
გინდათ გაიგოთ, რამდენით გაიზარდა გაყიდვები შარშანდელ ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით? ეს ფუნქცია ავტომატურად პოულობს წინა წლის თარიღებს.
Sales Last Year = CALCULATE([Total Sales], SAMEPERIODLASTYEAR('Date'[Date]))
9. COUNTROWS (რიგების დათვლა)
ყველაზე მარტივი და სწრაფი გზა ტრანზაქციების რაოდენობის გასაგებად.
Total Transactions = COUNTROWS(Sales)
10. ALL (ფილტრების მოხსნა)
ეს ფუნქცია "ივიწყებს" ყველა ფილტრს. ძალიან გამოსადეგია, როდესაც გინდათ გაიგოთ მთლიანი გაყიდვების პროცენტული წილი (მაგალითად: კონკრეტული პროდუქტის გაყიდვები გაყოფილი ყველა პროდუქტის გაყიდვებზე).
All Sales = CALCULATE([Total Sales], ALL(Sales))


Comments